ماده یکی از پیچیدهترین موضوعات علوم طبیعی است. امروزه میدانیم که همه مواد از عناصر شیمیایی تشکیل شدهاند، اما رسیدن به این دیدگاه حاصل قرنها پژوهش و تغییر نگرش علمی بوده است. در یونان باستان، ارسطو معتقد بود که همه چیز از چهار عنصر اصلی: آب، آتش، هوا و خاک تشکیل شده است. این دیدگاه، هرچند امروزه نادرست شناخته میشود، نزدیک به دو هزار سال بر اندیشه علمی جهان سایه افکنده بود. اما چه شد که این نظریه جای خود را به شیمی نوین داد؟ پاسخ این پرسش را باید تا حد زیادی در آثار Antoine Lavoisier (آنتوان لاووازیه) جستوجو کرد.
آنتوان لاووازیه در سال ۱۷۴۳ در پاریس متولد شد. او از کودکی به علوم علاقه داشت، اما مانند بسیاری از افراد هم دوره خود ابتدا در رشته حقوق تحصیل کرد. با این حال، علاقه او به علوم تجربی باعث شد مسیر زندگیاش به سوی شیمی تغییر کند. امروزه لاووازیه را پدر شیمی نوین میدانند، زیرا با وارد کردن اندازهگیریهای دقیق و روش کمی به آزمایشهای شیمی، این علم را از مجموعهای از مشاهدات پراکنده به دانشی مبتنی بر آزمایش و اندازهگیری تبدیل کرد.
در زمان لاووازیه، نظریهای به نام فلوژیستون (Phlogiston) برای توضیح پدیده سوختن پذیرفته شده بود. بر اساس این نظریه، مواد قابل اشتعال دارای مادهای نامرئی به نام فلوژیستون بودند که هنگام سوختن از آنها آزاد میشد. هر چه مقدار فلوژیستون بیشتر تصور میشد، ماده آسانتر میسوخت.
نقطه عطف این داستان به سال ۱۷۷۲ بازمیگردد، زمانی که لاووازیه در کنار فعالیت روی پروژههای دولتی، از جمله بهبود کیفیت باروت، درباره فرایند سوختن نیز تحقیق میکرد. او در یکی از آزمایشهای خود، مقدار مشخصی فسفر را در یک ظرف دربسته قرار داد و جرم کل ظرف را با دقت اندازه گرفت. سپس فسفر را سوزاند و دوباره جرم ظرف را اندازهگیری کرد. همانطور که انتظار میرفت، جرم کل سامانه تغییری نکرد. اما هنگامی که فسفر سوخته را از ظرف خارج و به طور جداگانه وزن کرد، متوجه شد جرم آن افزایش یافته است. این نتیجه با نظریه فلوژیستون سازگار نبود و نشان میداد که در جریان سوختن، فسفر با بخشی از هوای داخل ظرف ترکیب شده است.
مجموعه آزمایشهای لاووازیه سرانجام به رد نظریه فلوژیستون و شکلگیری یکی از بنیادیترین قوانین شیمی، یعنی قانون پایستگی جرم، انجامید. بر اساس این قانون، در یک واکنش شیمیایی جرم کل مواد ثابت میماند، ماده نه از بین میرود و نه از هیچ به وجود میآید، بلکه تنها به شکل دیگری تبدیل میشود.
لاووازیه همچنین با بررسی واکنش میان هیدروژن و اکسیژن نشان داد که آب یک عنصر نیست، بلکه ترکیبی از این دو عنصر است. این کشف یکی از مهمترین ضربهها به نظریه چهار عنصر ارسطو بود و راه را برای درک امروزی از عناصر شیمیایی هموار کرد. او علاوه بر این، نامهای اکسیژن و هیدروژن را پیشنهاد کرد و نقش مهمی در تدوین نظام نوین نامگذاری مواد شیمیایی داشت، نظامی که اساس آن هنوز نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
دستاوردهای لاووازیه با حمایت همسرش، ماری-آن لاووازیه (Marie-Anne Lavoisier)، و همکاری دیگر دانشمندان زمان خود به ثمر رسید. ماری-آن علاوه بر ترجمه مقالات علمی، در ثبت نتایج آزمایشها و تهیه تصویرهای دقیق از ابزارهای آزمایشگاهی نیز نقش مهمی ایفا کرد.
مجموعه این دستاوردها انقلابی در علم شیمی ایجاد کرد و به همین دلیل، آنتوان لاووازیه به عنوان پدر شیمی نوین شناخته میشود. با این حال، زندگی او پایان تلخی داشت. در جریان انقلاب فرانسه، به دلیل فعالیتهای مالی و سیاسی پیشین، در سال ۱۷۹۴ اعدام شد. با وجود این، میراث علمی او همچنان یکی از مهمترین پایههای شیمی مدرن به شمار میرود.
آریا پلیمر
آریا پلیمر تولیدکننده انواع مستربچهای افزودنی، چسبهای بین لایهای و سازگارکنندههای مالئیکه میباشد. محصولات ما به عنوان ماده اولیه بسیاری از صنایع وابسته به پلاستیک و پلیمر نظیر فیلم و بستهبندی، کامپاند، خودروسازی، لوله، کیسه و… کاربرد دارد. برای آشنایی بیشتر با آریا پلیمر از صفحه لینکدین ما بازدید فرمایید.
