تاثیر عوامل اتصال دهنده روی خواص مکانیکی و رفتارهای حرارتی کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه

مقدمه

پلیمرهای ترموپلاستیک روند تازه ای در توسعه مواد ایجاد کرده اند. این پلیمرها دارای مزایایی از قبیل قیمت پایین تولید، تنوع بالا، منابع کافی، وزن سبک، خواص مکانیکی خوب، مقاومت شیمیایی و همچنین فرایند تولید با بازده بالا می باشند.

پلی پروپیلن(PP) یکی از پرمصرف ترین پلیمر های دنیا   شمار می آید. این ماده به علت ویژگی های فرایندی مناسب، پایداری شیمیایی بالا و عایق الکتریکی، به طور فراگیر در اجزای یدکی وسایل نقلیه، دوچرخه ها، محصولات الکترونیکی، لوازم عمرانی، ابزار پزشکی و محصولات شیمیایی استفاده می شود. با تمام این ها، PP دارای خواص مکانیکی نسبتا پایینی است و به این جهت چارچوب کاربری و استفاده از آن محدود می شود. مطالعات بیشماری بر روی افزایش خواص مکانیکی PP صورت گرفته است. این مطالعات نشان می دهد موادی نظیر نانوذرات، کلسیم کربنات، سیلیکون اکسید و همچنین الیاف شیشه ای، الیاف کربنی و الیاف بازالت و به خصوص الیاف شیشه ای کوتاه باعث استحکام مکانیکی PP می شود.

در مقاله گذشته  درباره کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه ای(PP/GF) و اثرات عامل سازگار کننده و مکانیزم آنها در کامپوزیت پلیمری صحبت شد. در این مقاله به بررسی تاثیر دو عامل عامل اتصال دهنده PP-g-MA و SEBS-g-MA با مونومر یکسان مالئیک انیدرید و با دو پایه پلیمری مختلف روی خواص مکانیکی و حرارتی کامپوزیت PP/GF پرداخته می شود.

 

تاثیر دو عامل اتصال دهنده SEBS-g-MA و PP-g-MA روی خواص مکانیکی PP/GF

در این قسمت سعی بر آن است به تاثیر عوامل جفت کننده بر خواص مکانیکی کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه ای پرداخته شود.موادی که در تولید این کامپوزیت استفاده می شود بدین صورت است:

جدول۱: خواص فیزیکی مواد: پلی پروپیلن PP، الیاف شیشه ای کوتاه GF، مالئیک انیدرید پیوند شده با پلی پروپیلنPP-g-MA، مالئیک انیدرید پیوند شده با کوپلیمر استایرن اتیلن بوتیلن استایرنSEBS-g-MA

خواص مکانیکی ماتریس و رشته و عوامل اتصال دهنده PP/SGF

در نمودار شکل۱ و جدول۲ زیر مقایسه ای بین خواص کششی کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه ای(Polypropylene/ Glass Fibers یا به اختصار PP/GF) در مقادیر مختلف کوپلینگ ایجنت (coupling agent) های PP-g-MA و SEBS-g-MA با پلی پروپیلن-الیاف شیشه ای خالص صورت گرفته است. استحکام کششی کامپوزیت ها وابسته به مقدار این عوامل سازگار کننده است. نتایج نشان می دهد که افزودن عامل اتصال دهنده بر پایه پلی پروپیلن باعث بهبود استحکام کششی کامپوزیت می شود. به عنوان مثال افزودن ۸% عامل PP-g-MA استحکام کششی را از ۶۷٫۶ Mpa به ۷۹٫۰ Mpa می رساند. این در حالی است که با توجه به ماهیت SEBS به عنوان یک ترموپلاستیک الاستومر، افزودن عامل جفت کننده کاهش استحکام کششی را منجر می شود به گونه ای که همین مقدار از عامل SEBS-g-MA استحکام کششی را به ۵۰٫۶ Mpa می رساند که نشان می دهد استحکام کششی کامپوزیت با مقدار SEBS-g-MA اضافه شده، کاهش می یابد.

همچنین مدول کششی کامپوزیت با افزایش میزان سازگار کننده پایه پلی پروپیلن افزایش می یابد به عنوان مثال افزودن ۸% عامل PP-g-MA از ۱۹۹۸ Mpa به ۲۰۰۴ Mpa افزایش پیدا می کند. بنابراین مدول کاموزیت به شدت تحت تاثیر مقدار PP-g-MA است. برعکس، با افزایش میزان عامل اتصال دهنده بر پایه SEBS مدول کاهش می یابد. به عنوان مثال افزودن ۸ درصد از عامل SEBS-g-MA مدول را تا مقدار ۱۶۸۳٫۶ Mpa پایین می آورد.

استحکام و مدول کششی PP/SGF

شکل۱: a) استحکام کششی و b) مدول کششی کامپوزیت PP/GF

جدول۲: خواص مکانیکی PP خالص و کامپوزیت PP/GF با مقادیر مختلف عوامل سازگار کننده

Pمقایسه خواص PP و کامپوزیت PP/SGF در حضور عوامل اتصال دهنده

نمودار و جدول زیر همچنین خواص خمشی کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه را به ازای مقادیر مختلف عوامل اتصال کننده مذکور نشان می دهد. افزودن ۸% عامل PP-g-MA استحکام خمشی را از Mpa99.3 به Mpa123.4 می رساند که نشان دهنده ارتباط مستقیم بین مقادیر PP-g-MA و استحکام خمشی است. ولی وقتی همین درصد از عامل SEBS-g-MA افزوده می شود استحکام کششی تا مقدار ۸۱٫۳ Mpa کاهش می یابد که این مورد هم حاکی از رابطه عکس استحکام خمشی و مقدار SEBS-g-MA است.

 

در شکل ۲ و جدول ۱، همچنین می توان مشابه مقایسه هایی که در مورد خواص کششی ذکر شد، مشاهده نمود.

مشاهده می شود که تقریبا در تمام موارد، افزایش خاصیت مکانیکی با افزایش مقدار PP-g-MA رابطه مستقیم و با SEBS-g-MA رابطه عکس دارد. تنها موردی که در این گزاره صدق نمی کند، خاصیت ضربه پذیری است. همانطور که از داده ها مشخص می شود، افزودن ۸% از دو عامل PP-g-MA و SEBS-g-MA به ترتیب میزان ضربه پذیری را از ۷۳٫۶ J/m برای کامپوزیت بدون عامل اتصال دهنده را به ۹۷٫۵ J/m و ۹۰٫۲ J/m می رساند. این موضوع حاکی از آن است افزایش مقدار هردو عامل، تاثیر مستقیمی بر میزان خواص ضربه پذیری PP دارد.

حال باید بررسی نمود که ریشه این تغییرات در چه پارامترهایی قرار دارد. در این بررسی باید تاثیر فاکتورهای مختلف همچون عدم سازگاری پایه پلیمر ماتریس (PP)، با پایه عامل جفت کننده SEBS، خاصیت سازگارکنندگی SEBS-g-MA و جریان پذیری مذاب در پدیده خیس شوندگی بررسی شود. همانطور که گفته شد با اضافه کردن عامل SEBS-g-MA استحکام کششی و خمشی PP دچار افت می شود. SEBS-g-MA یک ماده ترموپلاستیک الاستومر است و پایه پلیمری الاستومری آن منجر به کاهش استحکام کششی و خمشی کامپوزیت حاصل شده می گردد. هرچه مقدار SEBS-g-MA بیشتر شود، کاهش استحکام بیشتر خواهد بود. با این حال در خواص ضربه، بهبود در سازگاری بین SEBS-g-MA و GF پدید می آید که تا حدی منجر به تقویت خواص کامپوزیت می شود. شکل ۵ نشان می دهد که اختلاط یک SEBS-g-MA منجر به واکنشی شیمیایی بین PP و GF می شود که سازگاری سطح مشترک آن ها را دربر دارد.این بهبود سازگاری در سطح مشترک به تغییر شکل کامپوزیت تحت ضربه کمک می کند؛ و همین تغییر شکل می تواند انرژی حاصل از ضربه را جذب کند و کامپوزیت را چقرمه تر کند. همین امر منجر به افزایش استحکام ضربه پذیری می شود. اگر چه چقرمگی کامپوزیت به سبب وجود SEBS-g-MA بالا می رود، ولی استحکام کششی و خمشی کم می شوند. در واقع الاستومر ها چقرمگی کامپوزیت را به ازای قربانی کردن سفتی و ثبات شکل آن ها، افزایش می دهند.

استحکام و مدول خمشی PP/SGF

شکل۲: a) استحکام خمشی b) مدول خمشی کامپوزیت PP/GF

 

ضربه پذیری PP/SGF با حضور عامل اتصال دهنده

شکل۳: استحکام ضربه پذیری کامپوزیت PP/GF به ازای مقادیر مختلف کوپلینگ ایجنت (coupling agent)

جدول۳: تغییرات خواص کششی، خمشی و ضربه پذیری بر حسب درصد

خواص کششی، خمشی و ضربه پذیری PP/SGF بر حسب درصد

واکنش شیمیایی بین PP-g-MA و SGF

شکل۴: واکنش شیمیایی بین PP-g-MA و GF

واکنش شیمیایی بین SEBS-g-MA و SGF

شکل۵: واکنش شیمیایی بین SEBS-g-MA و GF

تاثیر دو عامل سازگار کننده SEBS-g-MA و PP-g-MA روی رفتار های حرارتی PP/GF

طبق مقایسات انجام شده بین دمای بلورینگی(Tc) و نقطه ذوب(Tm) PP خالص و کامپوزیت PP/GF، کامپوزیت های PP/GF که دارای عامل PP-g-MA هستند، دارای Tc و Tm کمی بالاتری هستند. می توان در شکل های زیر این مقایسه را بررسی کرد.

منحنی های DSC برای رفتار های ذوب و رفتار های بلورینگی کامپوزیت PP/SGF

شکل۶: منحنی های DSC برای a) رفتار های ذوب b)رفتار های بلورینگی کامپوزیت PP/GF

پیک های موجود در منحنی های شکل های a و b به ترتیب نمایانگر نقطه ذوب و نقطه بلورینگی می باشد.

همانطور که مشاهده می شود، افزودن ۸% از PP-g-MA به کامپوزیت PP/GF دمای بلورینگی از ۱۱۶٫۴°C به ۱۱۸٫۸°C افزایش پیدا می کند. در کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه، وجود رشته GF در PP خالص، خود باعث افزایش دمای بلورینگی می شود و افزودن PP-g-MA به GF کمک می کند تا موثر تر عمل کند و سازگاری بیشتری با ماتریس PP نشان دهد. در نهایت، GF مساحت سطح بیشتری با PP پیدا می کند که منجر به پدیده هسته گذاری می شود و می تواند دمای بلورینگی را بالا ببرد.

نقطه ذوب کامپوزیت PP/GF با حضور PP-g-MA در حدود ۱۶۵٫۴°C می باشد. همچنین مشاهده می شود دمای ذوب به مقدار PP-g-MA وابسته نیست. بدان معنی که پیوند عامل PP-g-MA به ساختار کریستالی و پایداری حرارتی PP ارتباطی ندارد. افزودن ۸% از SEBS-g-MA به کامپوزیت PP/GF، دمای بلورینگی را از ۱۱۶٫۴°C تا ۱۱۸٫۸°C بالا می برد. در کامپوزیت PP/GF، پیوند های رشته GF باعث افزایش Tc می شوند. SEBS-g-MA به عنوان یک عامل هسته گذار وارد کامپوزیت می شود و باعث پدیده هسته گذاری PP و در نتیجه باعث افزایش Tc می شود. همچنین Tm کامپوزیت پلی پروپیلن-الیاف شیشه با افزودن ۸% از SEBS-g-MA از ۱۶۶٫۲۱°C به ۱۶۷٫۵۱°C می رسد. نتایج نشان می دهد افزودن این عامل هم در تغییر دمای ذوب بی تاثیر است.

به طور خلاصه، افزودن هرکدام از دو عامل PP-g-MA و SEBS-g-MA موجب افزایش اندکی در Tc می شود که هرچه مقدار عامل بیشتر باشد، به این روند افزایشی کمک می شود؛ همچنین افزودن این دو عامل باعث افزایش Tm می شود اما زیادتر کردن مقدار عامل در کامپوزیت، تاثیری روی نقطه ذوب ندارد.

گردآورنده: حسین چیانی

منبع:

Lin, J.-H.; Huang, C.-L.; Liu, C.-F.; Chen, C.-K.; Lin, Z.-I.; Lou, C.-W. Polypropylene/Short Glass Fibers Composites: Effects of Coupling Agents on Mechanical Properties, Thermal Behaviors, and Morphology. Materials 2015, 8, 8279-8291.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *